Peki Maslow kimdir?
Göçmen bir Rus Yahudi ailesinin çocuğu olarak New York, ABD’de 1908’de doğmuştur. Maslow akademik hayatına City College New York’ta hukuk eğitimi ile başlamış daha sonra Wisconsin Üniversitesinde yaptığı psikoloji araştırmaları kariyerine ışık tutmuştur.

Maslow’un 1943 yılında yayımladığı, “İnsan Motivasyonu Hakkında Bir Teori (A Theory of Human Motivation)” makalesi, bilim dünyasında kalıcı bir etki bırakmıştır. Psikoloji ve işletme bilim dallarında önemli bir yer tutan “İhtiyaçların Hiyerarşisi” teorisine göre, bireylerin ihtiyaçları belli bir hiyerarşiyi takip eder ve bir düzeydeki ihtiyaçlar doyurulmadan bir üst basamakta yer alan ihtiyacın karşılanmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir. Bu yüzden de Maslow’a göre dünya nüfusunun sadece %2’si en üst basamak olan kendini gerçekleştirme basamağında yer almaktadır.
Önemli söylemlerinden biri:

“Eğer elinizde sadece bir çekiciniz varsa her şeyi çivi olarak görürsünüz” ile kişilerin olaylara imkânları ve sahip oldukları bilgi dağarcıkları doğrultusunda yorumladıklarını ifade etmektedir. Böyle bir durumda farklı bakış açısı, bilgi ve deneyim ile olayları çözümlemeye çalışmalarının faydalı olacağını söylemektedir.

Peki Bu Basamaklar Nelerdir?

1-Fizyolojik İhtiyaçlar: Yemek, su, barınma, ısınma vs. bireyin fiziksel varlığının gereksinimleri tanımlanmıştır.

2-Güvenlik İhtiyacı: Bireyin varlığının sürekliliğini sağlayacak güvenceleri sağlamak, dünyada bir denge ve düzen kurabilmek gibi konuları kapsamaktadır.

3-Ait Olma ve Sevgi İhtiyacı: Bir sosyal gruba bağlılık, sevilmek ve saygı duyulmak ihtiyacını, başka bireyler tarafından kabul edilme gereksinimi, aile gibi sosyal gruplarda rol alma isteğini ifade eder.

4-Saygınlık Kazanma İhtiyacı: Diğer bireylerin de bileceği şekilde önemli başarıların kazanılması, özel yetkinliklerin edinimi, toplumda bilinirlik, bir saygınlık kazanılması şeklindedir.

5-Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı: Bireyin gelişimini motive edecek şekilde bireysel sınırların araştırılması ve bulunan potansiyellerin gerçekleştirilmesi, tüm alt seviyedeki gereksinimlerin daha yüksek nitelikte tamamlanabilecek şekilde geliştirilmesi şeklinde ifade edilebilir.

Maslow’un piramidinde yer alan basamakların belli bir hiyerarşiyi takip etmesi gerekliliği konusu eleştirilmiştir. Çünkü bu ihtiyaçlar yaşa, cinsiyete, sosyoekonomik duruma göre değişebilir, Ayrıca teori, bir seviyedeki ihtiyaç karşılanmayınca diğer seviyelerdeki ihtiyaçlarında karşılanamayacağı üzerine kuruludur. Fakat insan, ihtiyaçlarını birbiri ile eş zamanlı olarak karşılayabilecek kapasitedir. Bu nedenle zamana bağlı olarak bu basamakta yer alan ihtiyaçların bir kısmı daha önemli, bir kısmı daha önemsiz veya eşit miktarda önemli olabilir.

Kültürden kültüre basamaklara verilen önem değişiklik gösterir mi?

Elbette gösterir. Hiyerarşinin bireyci toplumları yansıttığı konusunda da eleştiriler mevcuttur. Çünkü teori, bireyci bir toplumda ortaya çıkmıştır. Ancak insan toplumlarının hepsi bireyci değildir. Bu nedenle toplulukçu kültürlerde durum farklı olabilir. Örneğin bu tür toplumlarda aidiyet ihtiyacı (aile, sosyal ilişkiler kurma), saygınlık veya kendini gerçekleştirme ihtiyacından daha önemli olabilir.