Yurtdışı merkezli kurumsal bir firmada çalışmaya başlayan arkadaşımla gerçekleştirdiğim konuşma sonrası bu yazıyı yazmaya karar verdim. Genel müdürlerinin çalışanlara karşı düşüncesini, yaklaşımını ve tutumunu anlattığında hayran oldum ve nasıl bir lider tipi olduğunu araştırdım. Sonrasında liderlerinin “Empatik Lider (Empathetic Leadership)” olduğuna karar verdim. Neden böyle olduğunu vereceğim örneklerle açıklayacağım. Fakat öncelikle empati ve empatik lider ne demek onlara bakalım:
Empati; başka bir kişinin duygularını, düşüncelerini ve davranışlarını anlama, bunlara karşı duyarlı olma yeteneğidir. Kendini diğerlerinin yerine koyabilmek ve neden böyle davranabildiklerini anlamaktır.
Empatik liderlik ise; başkalarıyla özdeşleşmeye ve onların bakış açılarını anlamaya odaklanan bir liderlik tarzıdır. Empatik liderler, ekip üyelerinin hayatlarına, karşılaştıkları zorluklara ve genel duygularına gerçek bir ilgi duyan, onları harekete geçiren, onlara neyin ilham verdiği ve nasıl hissettiklerini anlamak isteyen kişilerdir.

Empatik Bir Lideri Tanımlayan Beş Özellik:

1. Ulaşılabilir Olmak: Başkalarını insan olarak gördüğü, onlarla etkileşime geçmek ve onlara yardım etmek için lider konumunda olduğunu belli eden kişidir.
2. Çalışanlara İlgilenildiğinizi Hissettirmek: Empatik bir lider, ekip üyelerinin yaşamlarına, düşüncelerine, duygularına ve karşılaşabilecekleri zorluklara ilgi gösterir. Onları dinlemek ve değerlendirmek için zaman ayırır ve ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olmanın yollarını düşünür.
3. Kararlara Dâhil Etmek: Takımın nasıl gittiğine ilişkin değerlendirmeye tüm takım üyelerini dâhil edebilir, fikirlerini paylaşabilir, geri bildirim verebilir ve zorlukların üstesinden nasıl gelinebileceği konusunda beyin fırtınası yapabilir.
4. Esnek Olmak: Empatik bir lider, başkalarına uyum sağlayabilen ve diğerlerinin fikirlerini ve görüşlerini önemseyen kişidir.
5. Ekiplerine Güvenmek ve Teşvik Etmek: Empatik lider, çalışanlarına yenilikçi olmaya ve yeni zorluklar üstlenmeye teşvik ederek yetki devreder. Bu davranış çalışanlarda, liderlerinin onlara güvendiği ve inandığı duygusunu oluşturur.

Arkadaşımın çalıştığı firmada bir toplantı sırasında çalışanlardan birinin: “Pazarlama departmanı bu şirketin üvey evladı” söylemini duyan genel müdür, İnsan Kaynaklarından bir çalışanı görevlendirerek (arkadaşımı), bunu söyleyen kişi ile bir öğle yemeği yemesini ve neden bu cümleyi kullandığını öğrenmesini istiyor. Bu davranış, çalışanına değer veren ve onun bu cümleyi kurmasındaki motivasyon düşüklüğünü anlamaya çalışan empatik bir lider davranışı örneği kesinlikle.

Aynı şirkette başka bir çalışanın ise hep son dakikalar izin aldığını ve çok sık izin almaya başladığını gören yönetici, çalışanın bu davranışını yargılamak yerine neden böyle olduğunu soruyor. Çalışan da babasının önemli bir hastalığı nedeni ile hastane işleri için son dakika izin alması gerektiğini açıklıyor. Bunun üzerine yöneticiler, “Bunun için yıllık izin almana gerek yok, baban iyi olana kadar da gelme” diyorlar.

Ne kadar insanı anlayan ve çalışanları kendi yerine koyduklarını gösteren empatik davranış örnekleri değil mi?

Burada lider ve yöneticiler, bu çalışanları anlamak yerine yargılamayı da seçebilirdi. Ama empati kurarak, çalışanın bir şeyi yapmak veya belirli bir şekilde davranmak için sahip olduğu “nedenleri” anlamaya çalışmışlardır. Bu örneklerden çok etkilenmem üzerine arkadaşım da: “Zaten bu nedenle işten ayrılan yok, herkes uzun süredir burada” dedi. Çalışanlarını elinde tutmak ve bağlılıklarını artırmak isteyen şirketlerin benimsemesi gereken bir liderlik stili, empatik liderlik.

Empati, bir liderde önemli olmayan özellik olarak görülebilir ve hatta bazıları onu kendilerini zayıf gösterebilecek bir özellik olduğunu düşünebilir. Fakat özellikle Covid-19 pandemisi ile insanların üzüntü, kayıp, korku ve tedirginlik yaşadığı bu dönemde empati, kritik bir liderlik becerisidir. Bu zor zamanlardan geçerken, tükenmişlikle mücadele ederken ve işyerinde mutluluğu ararken empati, güçlü bir panzehir olabilir. Bu durum, bireyler ve ekipler için olumlu deneyimler elde etmeye yardımcı olabilir.

Kaynakçalar:
https://www.betterup.com/blog/empathetic-leadership

Top 4 empathy leadership traits

https://www.livemint.com/opinion/columns/the-need-for-empathetic-leadership-in-the-workplace-11618415912793.html

https://www.indeed.com/career-advice/career-development/empathetic-leaders